top of page
Logo Galerie Nieuw Schoten art consultancy

"Elk groot kunstwerk openbaart vanzelf de problematiek van het menselijk bestaan."                                           Gerard Reve

Melle Oldenboerrigter (1908-1976)

Oldeboerrigter, Melle (1908-1976) _ 'Kijkend in de nacht' _ Galerie Nieuw Schot

Melle Oldeboerrigter

(1908-1976)

​

'Kijkend in de nacht'
gemengde techniek op papier
50 x 48,5 cm
gesigneerd rechtsonder

Melle Oldeboerrigter: De eigenzinnige visionair van Amsterdam

​

In een krachtige, bijna rauwe lijnvoering van zwarte inkt en subtiel gewassen blauwtinten rust een menselijke gestalte zwaar op een kussen, gevangen in gedachten of dromen. Het werk, rechtsonder gesigneerd met het kenmerkende verticale monogram ‘Melle’, is een treffend voorbeeld van het oeuvre van Melle Oldeboerrigter (1908–1976). Deze Amsterdamse schilder en tekenaar ging zijn geheel eigen weg en groeide uit tot een van de meest intrigerende buitenbeentjes van de Nederlandse twintigste-eeuwse kunst.

​

Van letterzetter tot kunstenaarsverzet

Melle werd geboren in een socialistisch arbeidersgezin op het Amsterdamse eiland Wittenburg. Zijn liefde voor het beeldende vak ontstond al vroeg en op zijn 14e begon hij een opleiding aan de Grafische School. Om in zijn levensonderhoud te voorzien werkte hij jarenlang als letterzetter en lithograaf in drukkerijen. Die grafische achtergrond bleef zijn hele leven zichtbaar in zijn werk, waarin een trefzekere, expressieve lijnvoering en een scherp oog voor detail de basis vormen.

Zijn wereldbeeld werd diepgaand gevormd door de armoede van de crisisjaren, zijn anarchistische idealen en de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog.

Tijdens de bezetting weigerde Melle zich aan te sluiten bij de Nederlandsche Kultuurkamer en werd hij actief in het kunstenaarsverzet, onder meer door het vervalsen van persoonsbewijzen. Pas na de oorlog kon hij zich volledig wijden aan het vrije kunstenaarschap.

​

De Amsterdamse Jeroen Bosch

Melle liet zich niet in een hokje plaatsen. Hoewel zijn werk verwantschap vertoont met het magisch realisme, het surrealisme en het expressionisme, sloot hij zich nooit aan bij een vaste kunstenaarsbeweging. Zelf omschreef hij zijn werkwijze als visionair: beelden overspoelden hem naar eigen zeggen als "beeldengolven" die hij simpelweg moest vastleggen op doek of papier. Vanwege zijn fantastische, soms monsterlijke en altijd diep symbolische taferelen kreeg hij al tijdens zijn leven de bijnaam "de Amsterdamse Jeroen Bosch".

​

In zijn schilderijen en tekeningen staat de ongerepte schoonheid en vruchtbaarheid van de natuur — vol vogels, planten en kikkervisjes — vaak in schril contrast met de kwetsbaarheid en gekwelde ziel van de mens. In de jaren vijftig en zestig zorgde hij geregeld voor ophef met werken waarin geslachtsdelen openhartig en prominent werden afgebeeld. Voor Melle was dit geen provocatie om de provocatie, maar een eerlijke ode aan de levenskracht, seksualiteit en vergankelijkheid.

​

Compromisloze eigenzinnigheid

Zijn compromisloze houding gold niet alleen voor zijn onderwerpen, maar ook voor de kunstwereld zelf. Melle weigerde concessies te doen aan commerciële belangen of curatoren die hem een richting op wilden sturen. Zo wees hij tot verbazing van velen prestigieuze aanbiedingen af, waaronder een solotentoonstelling in het Parijse Louvre en een samenwerking met de beroemde Amerikaanse kunstverzamelaarster Peggy Guggenheim. Hij bleef liever trouw aan zichzelf in zijn atelier aan de Amsterdamse Sarphatikade.

​

Een rijk en intiem oeuvre

Naast ruim 275 olieverfschilderijen liet Melle honderden aquarellen, wandkleden en duizenden tekeningen na. Juist in zijn 'werk op papier' — zoals de expressieve voorstelling van de liggende figuur in inkt en penseel — komt de directe emotie van de kunstenaar naar voren. Waar zijn olieverfschilderijen vaak maandenlang met fijn penseel werden opgebouwd, tonen zijn tekeningen de onmiddellijke kracht van het moment: rauw, menselijk en vol psychologische diepgang.

Melle Oldeboerrigter overleed op 29 december 1976 in zijn geliefde Amsterdam. Zijn werk is vandaag de dag opgenomen in de collecties van onder andere het Stedelijk Museum Amsterdam en Museum Boijmans Van Beuningen, en wordt beheerd en gedocumenteerd door Stichting Melle. Meer over zijn leven en kunstenaarschap is ook na te lezen op Wikipedia over Melle Oldeboerrigter.

Interesse in deze voorstelling, bel of mail ons!

bottom of page