Paul M. Smith (1969)
%20_%20'Zelfportret'%20_%20Galerie%20Nieuw%20Schoten.jpeg)
Paul M. Smith
(Groot Brittannië, 1969)
'Zelfportret'
C-print
70 x 60 cm
gesigneerd en genummerd in verso
De meester van de geënsceneerde mannelijkheid en digitale identiteit
Wanneer je naar een foto van Paul M. Smith kijkt ziet op het eerste gezicht vaak een herkenbaar, bijna alledaags tafereel: een groep vrienden die lachend een fles tequila doorgeeft in een Engelse pub, een peloton soldaten in actie, of een voetbalelftal dat uitzinnig een overwinning viert. Pas bij een tweede blik valt het kwartje. Elk personage op de foto heeft exact hetzelfde gezicht. Het is de kunstenaar zelf, vermenigvuldigd tot een leger van zijn eigen klonen.
Van soldaat tot kunstenaar
Smiths fascinatie voor groepsgedrag en mannelijke codes komt niet uit de lucht vallen. Voordat hij in de jaren negentig beeldende kunst ging studeren aan Coventry University en zijn master fotografie behaalde aan het Royal College of Art, diende hij vijf jaar in het Britse leger en werkte hij als ambulanceverpleegkundige. Die achtergrond in een strak georganiseerde, door mannen gedomineerde wereld vormt de voedingsbodem voor zijn gehele oeuvre.
De anatomie van de 'alfaman'
In zijn werk onderzoekt Smith al decennialang wat mannelijkheid precies betekent en hoe stereotiepe rollen worden aangeleerd en uitgedragen. Door gebruik te maken van geavanceerde digitale fotomanipulatie plaatst hij zichzelf in het middelpunt van elk denkbaar cliché rondom stoerheid en heldendom.
Iconische albumhoes en het intieme zelfportret
Zijn unieke stijl bleef ook buiten de museummuren niet onopgemerkt. In 2000 brak Smith door bij het grote publiek toen hij de iconische albumhoes ontwierp voor Robbie Williams’ plaat Sing When You're Winning. Op de foto is een compleet voetbalteam te zien dat een trofee omhooghoudt, waarbij alle elf de spelers zijn vervangen door Robbie Williams zelf.
Tegenover al dat digitale spektakel en de vele rollenspellen staat zijn meer ingetogen werk, zoals het 'Self-portrait' uit 2006; zie afbeelding op deze pagina. Hier geen vermommingen, geen digitale klonen en geen theatrale actie, maar een directe, bijna confronterende blik recht in de lens. Juist door alle franje weg te laten, dwingt Smith de kijker om na te denken over wie de man achter al die maskers nu werkelijk is.
Blijvende relevantie
Met zijn werk—dat werd bekroond met onder meer de prestigieuze Vic Odden Award van de Royal Photographic Society—was Paul M. Smith zijn tijd ver vooruit. In een tijdperk waarin sociale media draaien om het zorgvuldig regisseren van de eigen identiteit en digitale beeldmanipulatie aan de orde van de dag is, voelen zijn scherpe, humoristische en soms ongemakkelijke zelfonderzoeken actueler dan ooit.
