Paul M. Smith (1969)
%20_%20Small%20Action%20_%20Galerie%20Nieuw%20Schoten.jpeg)
Paul M. Smith
(Groot Brittannië, 1969)
'Small Action'
c-print
50,8 x 40,5 cm
gesigneerd, gedateerd 2000 en genummerd 18/20 in verso.
Herkomst:
The Photographers' Gallery, London, 2017
Collectie Henri van der Tol Collection.
Tussen illusie en werkelijkheid
Een man in een strakke zwarte smoking, met wijd opengesperde ogen en een mond die openvalt van pure schrik of extase. Hij zweeft gewichtloos in een helderblauwe lucht, terwijl hoog boven hem een kleurrijke heteluchtballon wegdrijft. Op het eerste gezicht lijkt de foto Small Action (2000) van de Britse kunstenaar Paul M. Smith het vastgelegde moment van een bizar ongeluk of een roekeloze stunt. Maar wie het oeuvre van Smith kent, weet dat niets in zijn beelden is wat het lijkt.
De pionier van de digitale manipulatie
Smith brak eind jaren negentig door als een van de eerste kunstenaars die digitale beeldmanipulatie omarmde om de traditionele documentairefotografie op zijn kop te zetten. Na een verleden in het Britse leger en een kunstopleiding aan het Royal College of Art in Londen, begon Smith zijn eigen lichaam in te zetten als het centrale onderwerp van zijn werk.
In beroemde eerdere series zoals 'Soldier' en 'Make My Night' (1998) kloonde hij zichzelf digitaal om clichés rondom mannelijkheid, kameraadschap en heldendom te onderzoeken. Of hij nu een groep dronken kroegtijgers speelde of een peloton soldaten uitbeeldde: Smith liet zien dat identiteit en stoerdoenerij vaak niets meer zijn dan een zorgvuldig opgevoerd toneelstuk.
Een geënsceneerde vrije val
In 'Small Action' verschuift Smith zijn blik van de groep naar het eenzame individu. Het beeld is uitgevoerd als een glanzende Cibachrome-print op Fujicolor-papier, wat de felle kleuren van de luchtballon en het diepe blauw van de hemel extra kracht bijzet. Door het lage camerastandpunt—alsof de kijker vanaf de grond omhoog staart naar de vallende figuur—ontstaat een direct gevoel van duizeligheid en dramatiek.
De smoking die de man draagt, versterkt het absurdistische karakter van de scène. Dit is geen getrainde parachutist in een beschermend pak, maar iemand die zojuist uit een formeel feest lijkt te zijn gestapt en rechtstreeks de afgrond in tuimelt. De titel 'Small Action' werkt hierbij ironisch: wat oogt als een levensgevaarlijke, grootschalige actie, is in werkelijkheid een volledig geconstrueerde studio- en computerillusie.
Tussen waarheid en theater
Met werken als 'Small Action' en latere series zoals 'Action Hero' stelt Smith fundamentele vragen over de geloofwaardigheid van fotografie. Waar de camera vroeger werd gezien als een objectieve getuige van de werkelijkheid, gebruikt Smith het medium als een theaterpodium. Hij speelt met onze neiging om spectaculaire beelden direct voor waar aan te nemen, en dwingt de kijker om stil te staan bij de dunne lijn tussen echt gevaar, jongensachtige fantasie en kunstmatige enscenering.
Zelfs ruim twintig jaar na het ontstaan van 'Small Action' heeft het beeld niets aan zeggingskracht verloren. In een tijdperk waarin bewerkte beelden op sociale media de norm zijn geworden, herinnert Paul M. Smith ons eraan hoe krachtig en ontwapenend een goed geconstrueerde visuele grap kan zijn.
