Christiaan de Moor (1899-1981)
%20_%20'Stilleven'%20_%20Galerie%20Nieuw%20Schoten.jpg)
Christiaan de Moor
(1899-1981)
'Stilleven'
gouache
50 x 55 cm
gesigneerd en gedateerd '71 linksonder
Herkomst:
Particuliere collectie Bergen (NH).
Musea:
Kunstmuseum Den Haag, Stedelijk Museum Amsterdam, Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam, Letterkundig Museum Den Haag en het Museum voor Communicatie Den Haag.
Een ingetogen meesterwerk uit 1971: Het late stilleven van Christiaan de Moor
Wanneer men de naam 'Chris' de Moor (1899–1981) hoort, denkt men al snel aan uitbundige kleurvlakken, lyrische abstractie en de vernieuwingsdrang van de Nieuwe Haagse School. Toch toont dit intrigerende stilleven uit 1971 een heel andere, meer introspectieve kant van de Haagse kunstenaar.
Terug naar de essentie van vorm
Op het eerste gezicht lijkt dit werk een vroege kubistische studie uit de jaren twintig, de periode waarin De Moor in Parijs studeerde en in aanraking kwam met de grote vernieuwers van de moderne kunst. De signatuur linksonder – Christiaan de Moor ’71 – verraadt echter dat het schilderij vijftig jaar later is ontstaan. Op 72-jarige leeftijd keert De Moor hier terug naar de fundamenten van zijn vak: compositie, volume en textuur.
Een rijk palet aan grijzen en aardetinten
In plaats van felle kleuren kiest De Moor in dit werk voor een uiterst beheerst, bijna monochroom palet. Verschillende tinten grijs, gebroken wit en warme aardekleuren vloeien in elkaar over. De voorstelling toont een groepering van alledaagse objecten – een hoge fles, cilindervormige bussen, een kom en een kruik – die zijn samengebracht in een strakke, architectonische opbouw. Door de vormen deels te abstraheren en te versnijden met diagonale lijnen, ontstaat een spannend spel tussen diepte en platheid.
De kracht van textuur
Wat dit stilleven bijzonder maakt, is de tastbare gelaagdheid. De Moor heeft het oppervlak met grote zorg opgebouwd. Krassen, schraapsporen en de zichtbare structuur van de ondergrond geven het schilderij een doorleefd en bijna sculpturaal karakter. Het licht lijkt niet op de objecten te vallen, maar vanuit de verflagen zelf omhoog te komen.
Een verstild slotakkoord
Dit stilleven uit 1971 bewijst dat Christiaan de Moor tot op hoge leeftijd bleef zoeken en experimenteren. Waar veel van zijn naoorlogse werk een uitgesproken dynamiek en kleurkracht uitstraalt, heerst hier een monumentale rust. Het is een verstild en tijdloos kunstwerk waarin een leven lang ervaring samenkomt in een sobere, maar uiterst krachtige compositie.
