Evert Moll (1878-1955)
%20_%20'Strand%20bij%20Menton'%20_%20Galerie%20Nieuw%20Schoten.jpg)
Evert Moll
(1878-1955)
'Strand bij Menton, Frankrijk'
olieverf op doek
40 x 50 cm
gesigneerd rechtsonder
Herkomst:
Particuliere collectie
Een meesterlijk samenspel van licht, branding en Hollandse traditie
Wanneer men denkt aan Evert Moll dwalen de gedachten al snel af naar de bedrijvige, dynamische kades van de Rotterdamse haven. De schepen, de stoomwolkjes boven het water en de geur van stookolie vormden immers jarenlang zijn belangrijkste bron van inspiratie. Toch laat een prachtig, impressionistisch kustgezicht zien dat Moll veel meer was dan louter een havenschilder. Dit serene werk toont zijn grote talent voor het vastleggen van de weidsheid en de subtiele sfeer van de kustlijn.
Gevormd door de Haagse School en Parijs
Hoewel Moll grotendeels als autodidact te boek staat, onderhield hij in zijn vroege jaren nauwe contacten met Willem Maris, een van de kopstukken van de Haagse School. In de vroege decennia van zijn carrière reisde en werkte hij echter ook veelvuldig buiten de landsgrenzen. Zo verbleef hij geregeld in Londen en Parijs, waar hij de internationale kunststromingen van dichtbij meemaakte. In Parijs schilderde hij onder andere sfeervolle, lossere impressies van het Franse leven. Deze kosmopolitische invloeden hielpen hem om zijn palet verder te verhelderen en zijn toets nog trefzekerder te maken.
Moll schilderde zijn kustgezichten hoogstwaarschijnlijk en plein air—buiten in de open lucht, rechtstreeks met zijn ezel in het zand. De compositie van dit strandgezicht is met uiterste precisie en tegelijkertijd met een heerlijke nonchalance opgebouwd. Op de voorgrond zien we een ruwe partij rotsen en begroeiing die diagonaal het doek in snijdt. De textuur van de stenen is met een pasteuze, dikke verfaanzet weergegeven, waardoor het werk tastbaar en levendig wordt.
De mediterrane blik: Menton en de Côte d'Azur
Die Franse invloed kreeg een nog prominentere rol in zijn oeuvre toen hij in de jaren 20 een periode in Zuid-Frankrijk doorbracht. Hij raakte gefascineerd door het mediterrane licht en de levendige Franse Rivièra. Menton, de zonovergoten grensstad aan de Côte d'Azur, werd een belangrijke inspiratiebron. Moll legde hier ter plaatse de Franse kust en havens vast, waaronder zijn bekende werken zoals Op het strand van Menton en gezichten op de nabijgelegen Haven van Monte Carlo.
De ervaringen die hij in Menton opdeed met het vangen van de felle, zonnige reflecties op het mediterrane water, nam hij ongetwijfeld mee in zijn overige marine- en strandgezichten. Wat direct opvalt in zijn kustscènes, is het meesterlijke gebruik van licht en kleur. Waar tijdgenoten soms kozen for de zware, donkere tonen van de vroege Haagse School, hanteert Moll een verrassend fris en helder palet dat de warmte van een zonnige dag ademt. De branding is met snelle, trefzekere witte verfstreken neergezet, die contrasteren met de zachte blauw- en grijstinten van de kalme zee.
Helemaal in de verte, net onder de hoge horizon, vallen de silhouetten van enkele zeilschepen op. Ze geven het schilderij een enorme dieptewerking en versterken het gevoel van rust en oneindigheid. De lucht, die het grootste deel van de compositie beslaat, weerspiegelt de typische atmosferische sfeer: zacht, diffuus licht waarin de wolken bijna lijken te bewegen.
Een veelzijdig oeuvre
Dit kustgezicht bewijst dat Moll de lessen van zowel het Hollands als het Frans impressionisme door en door begreep. Hij wist de vluchtige momenten van de natuur—het breken van een golf, het veranderen van het licht op de rotsen—feilloos te vangen met zijn kenmerkende, losse penseelstreek. Hoewel de havengezichten van de Maasstad zijn commerciële handelsmerk werden, zijn het juist deze zeldzamere strand- en zeegezichten die de ware poëtische en veelzijdige kant van Evert Moll laten zien. Het zijn intieme tijdcapsules die de toeschouwer moeiteloos meenemen naar een ziltige dag aan de vroege 20e-eeuwse kust.
