Jaap Hillenius (1934-1999)
%20_%20'Compositie%20in%20groen%20en%20blauw'%20_%20Galerie%20nieuw%20Schoten.jpeg)
Jaap Hillenius
(1934-1999)
'Compositie in groen en blauw'
olieverf op doek
60 x 70 cm
gesigneerd en gedateerd 1972 links midden
De visionaire blik van Jaap Hillenius
In de Nederlandse naoorlogse kunstgeschiedenis neemt Jaap Hillenius een volstrekt unieke positie in. Waar veel van zijn tijdgenoten zich verloren in rauwe abstractie of juist strakke conceptuele kunst, bleef Hillenius gefascineerd door de fundamentele waarneming van de natuur, het licht en de menselijke aanwezigheid. Dit specifieke meesterwerk uit 1972 is een schoolvoorbeeld van zijn vermogen om de dynamiek van de wereld om te zetten in een vibrerend schouwspel van verf.
Een dans van kleur en vorm
Op het eerste gezicht toont het schilderij een abstracte compositie, maar wie langer kijkt, herkent de organische structuren die zo typerend zijn voor Hillenius. Het werk balanceert op de grens tussen figuratie en pure abstractie. De compositie wordt gedragen door een harmonie van gedempt olijfgroen en aards khaki op de achtergrond, waardoor de felle, kobaltblauwe accenten krachtig naar voren springen. Horizontaal door het midden trekt een dichte, haast nerveuze textuur van witte en lichtroze verfstreken de aandacht. Deze witte 'wolk' fungeert als een lichtbron binnen het schilderij en wekt de indruk van gefilterd zonlicht dat door een dicht bladerdek breekt.
De filosofie van de waarneming
Voor Hillenius was een schilderij nooit een statisch plaatje, maar een registratie van de tijd. Hij was sterk beïnvloed door het pointillisme (zoals dat van Georges Seurat) en het impressionisme, maar vertaalde dit naar een moderne, abstract-expressionistische beeldtaal. In de vroege jaren '70, de periode waarin dit werk tot stand kwam, focuste Hillenius zich intensief op hoe het menselijk oog de realiteit scant. Onze ogen staan nooit stil; ze springen van detail naar detail. De fragmentarische blauwe lijnen en de krioelende witte verfmassa in dit schilderij bootsen die zintuiglijke ervaring na. Het kunstwerk 'puzzelt' zichzelf pas in elkaar in het hoofd van de toeschouwer.
Erfenis en betekenis
Dit schilderij representeert Hillenius op het hoogtepunt van zijn artistieke zoektocht. Zijn werk is vandaag de dag opgenomen in grote Nederlandse museumcollecties, waaronder het Stedelijk Museum Amsterdam en het Rijksmuseum.
Het doek herinnert ons eraan dat kijken een actieve kunst is. Hillenius schilderde niet louter wat hij zag, maar hoe hij zag: als een levend, pulserend netwerk van licht, ritme en kleur.
