top of page
Logo Galerie Nieuw Schoten art consultancy

"Elk groot kunstwerk openbaart vanzelf de problematiek van het menselijk bestaan."                                           Gerard Reve

Anton Heyboer (1924-2005)

Heyboer, Anton (1924-2005) 'To serve the world with honest spirit' Galerie Nieuw Schoten

Anton Heyboer

(1924-2005)

 

'To serve the world with honest spirit'
gemengde techniek en fotocollage op papier
70,5 x 100 cm (*)
gesigneerd en gedateerd 1989 rechtsonder

​

(*) museaal gelijst.

​

Herkomst:
Collectie Jaap Buitenhuis.

Een fotocollage van Anton Heyboer uit de collectie Buitenhuis

​

Wie naar de grote fotocollage uit 1983 kijkt die jarenlang in het bezit was van de Landsmeerse aannemer Jaap Buitenhuis, kijkt rechtstreeks in het hoofd en het hart van Anton Heyboer. Het werk is veel meer dan een kunstobject; het is een rauw, ongefilterd dagboekblad uit het leven in Den Ilp, geschonken door de kunstenaar aan de man die hij beschouwde als een broer en vriend voor het leven.

​

Een manifesto in verf en foto’s
Bovenaan het blad staat in krachtige, rode verfstreken de missie die Heyboer zichzelf had opgelegd: "To serve the world with honest spirit." Het vormt de rode draad door een compositie die bulkt van de symboliek, teksten en persoonlijke mythologie—het zogeheten 'systeem' waarmee Heyboer grip probeerde te krijgen op het bestaan.

In het midden van het werk kijkt Heyboer zelf de beschouwer indringend aan vanaf een zwart-witfoto, gekleed in zijn kenmerkende muts en omhangen met kettingen. Rechtsonder is een tweede foto geplakt: een beeld van een bouwkeet en rommelig erf op zijn terrein aan de Kanaaldijk. Over de foto's en het witte papier heen heeft de kunstenaar met rood, blauw en geel krijt en verf zijn eigen beeldtaal getekend. We herkennen direct zijn vaste motieven: het kruis, cijfers, mensfiguren en het trouwe dier, de hond, die over de foto van de keet heen is geschilderd.

​

Levensfilosofie en lijden

Tussen de lijnen en kleurvlakken door schreef Heyboer talloze Engelse notities die zijn complexe levensvisie samenvatten. Hij verwijst naar zijn beroemde commune met teksten als "Four women as one love" (Vier vrouwen als één liefde) en "holy spirit as fifth woman". Tegelijkertijd schuwt hij de zwaarte van zijn eigen bestaan niet. Linksonder noteert hij "Man is suffering in this process", terwijl hij elders spirituele teksten als "I am the christ born" toevoegt.

​

Begin jaren tachtig maakte Heyboer een reeks van dergelijke grootschalige fotocollages, vaak in nauwe samenwerking met zijn partner Lotti, die het leven op het erf vastlegde met haar camera. De werken uit deze periode zijn geliefd om hun directe, ongekunstelde energie. Dat Heyboer dit specifieke exemplaar maar liefst drie keer signeerde en dateerde met 'anton heyboer 1983', onderstreept het belang dat hij zelf aan het blad hechtte.

​

De waarde van een vriendschap
Dat juist dit werk deel uitmaakte van de collectie van Jaap Buitenhuis, geeft de collage een bijzondere lading. Buitenhuis, die in het naburige Landsmeer een aannemingsbedrijf runde, kwam al vanaf het begin van de jaren zestig bij Heyboer over de vloer. Waar de buitenwereld vaak gefascineerd of verbaasd keek naar de excentrieke kunstenaar, zag Buitenhuis simpelweg zijn buurman en beste maat.

​

De afgebeelde bouwkeet en het modderige erf in Den Ilp waren voor Buitenhuis geen exotisch decor, maar vertrouwd terrein. Heyboer schonk zijn vriend gedurende hun ruim veertigjarige vriendschap regelmatig kunstwerken als blijk van genegenheid. Voor de nuchtere aannemer waren het geen beleggingsobjecten, maar tastbare herinneringen aan een diepe kameraadschap.

​

Vandaag de dag vormt die herkomst—de provenance uit de collectie Buitenhuis—een onmisbaar onderdeel van het verhaal achter het kunstwerk. Het bewijst niet alleen dat het werk rechtstreeks uit het atelier in Den Ilp komt, maar verbindt de rauwe kunst van Heyboer voor altijd met de warme, onvoorwaardelijke vriendschap tussen twee totaal verschillende mannen uit de Noord-Hollandse polder.

Interesse in deze voorstelling, bel of mail ons!

bottom of page