top of page
Logo Galerie Nieuw Schoten art consultancy

"Elk groot kunstwerk openbaart vanzelf de problematiek van het menselijk bestaan."                                           Gerard Reve

Siep van den Berg (1913-1998)

Berg, Siep (1913-1982) _ 'De wake voor buurman Jan' _ Galerie Nieuw Schoten.jpg

Siep van den Berg

(1913-1998) 

 

'De wake van buurman Jan'

olieverf op doek

60,5 x 70 cm

niet gesigneerd

voorzien van een inscriptie op spieraam 'XII-70'.

 

Literatuur: S. van den Berg, Han Steenbruggen, Siep van de Berg - sinds 1913, Groningen 1998, ill. p. 80.

 

Met dank aan Simon Deinum, biograaf van Siep van den Berg, voor de hulp bij het beschrijven van dit schilderij.

Het licht in het atelier aan de Groningse Hereweg viel precies op de hoekige vlakken van het doek. Buiten ruiste de wind door de bomen, maar binnen hing de geur van olieverf en de stilte van een naderend afscheid. Siep van den Berg keek naar de contouren op zijn schilderij, De wake voor buurman Jan. Het was 1954, een jaar van grote verandering. Zijn koffers stonden weliswaar nog niet gepakt, maar in zijn hoofd had hij Groningen al deels verlaten voor het bruisende Amsterdam.

​

Hij dacht aan zijn leermeester Jan Altink, de man die hem de kneepjes van het vak had geleerd binnen de Groninger Kunstkring De Ploeg. Siep had altijd een ingewikkelde verhouding met de kunstkring gehad. Waar de andere Ploeg-schilders de Groningse klei vastlegden in woeste, kleurrijke expressie, zocht Siep naar iets anders. Naar orde. Naar de essentie van de vorm.

Alleen voor zijn schoonvader, de legendarische Hendrik Nicolaas Werkman, had hij een uitzondering gemaakt.

 

Werkman had hem laten zien hoe je de ruimte kon opbreken. En de recente reizen naar Parijs hadden de rest gedaan; Mondriaan en de kubisten fluisterden in zijn oor dat de werkelijkheid gereduceerd moest worden tot lijnen en vlakken.

En nu was buurman Jan dood.

De herinnering aan de wake zat nog vers in Sieps geheugen. De buurtbewoners die zwijgend bij elkaar zaten in de schemering, verbonden door een gedeeld verlies. Een traditioneel, emotioneel Gronings tafereel. Een ander zou het schilderen met de dikke, bewogen verfstreken van De Ploeg. Maar Siep deed het anders.

​

Met krachtige, trefzekere streken bracht hij de zittende figuren terug tot gestileerde vlakken. De sombere, serene sfeer van de kamer bleef voelbaar, maar de gezichten verloren hun details en werden geometrie. Het was een emotioneel moment, gevangen in een modern keurslijf. Het doek balanceerde op een flinterdunne grens: het had nog de ziel en het kleurgevoel van het Noorden, maar droeg al de radicale, strakke abstractie van zijn toekomst in zich.

Siep stapte achteruit en legde zijn paletmes neer. Op dit doek nam hij niet alleen afscheid van een buurman, maar ook van een periode in zijn leven. De wake was compleet. De weg naar de pure abstractie lag open.

Interesse in deze voorstelling, bel of mail ons!

bottom of page